Nadszedł czas, aby przedstawić historię ostatniego już, piekarskiego chóru. Pochodzi on z Kozłowej Góry, ma bardzo bogatą i ciekawą historię .Mowa oczywiście o Towarzystwie Śpiewaczym "Halka".

Inicjatywa złożenia chóru wyszła od mieszkańców Kozłowej Góry, głównie górników pracujących w szarlejskich kopalniach. To oni, wracając z pracy zatrzymywali się przed domem, gdzie swoje próby miała piekarska "Halka" .Zafascynowani śpiewem ,postanowili założyc u siebie chór. 11 listopada 1911 roku zebrali się w mieszkaniu Wojciecha Hojki, na które zaproszono także prezesa ZŚKŚ, Michała Wolskiego. Oczywiście prezes wyraził zgodę na jego utworzenie, głównie w celu " pielęgnowania pieśni polskiej, a przede wszystkim dla rozbudzenia poprzez pieśń ducha narodowego wśród mieszkańców Kozłowej Góry".

Wybrano pierwszy zarząd. Prezesem został Franciszek Zając, dyrygentem - Konrad Hetmańczyk, sekretarzem - Tomasz Kapuszowski, a skarbnikiem - Paweł Zając. Chór był mieszany, początkowo liczył 21 osób.

Wiele trudności sprawiło zarejestrowanie chóru w niemieckim urzędzie. Powoływana się na pruskie ustawy zezwalające na zakładanie polskich chórów. Podano nawet fikcyjny zarząd - państwa Hojków. Byli oni krawcami, więc jako niezależni rzemieślnicy nie byli narażenie na pruskie prześladowania. Tym sposobem, chór rozpoczął działalność. Już w 1912 roku liczył 51 śpiewaków.

"Halka" po raz pierwszy wystąpiła 16 maja 1912 roku na zjeździe śpiewaczym w Zakolu. Wykonała na nim utwór pt. "W jedności siła", ale znalazła się poza najlepszą piątką. Również na kolejnym ogólnym zjeździe, 8 czerwca 1913 roku, nie znalazła się w czołówce.

W marcu tego roku wybrano nowego dyrygenta Jana Brola. Powodem było aresztowanie poprzedniego ,za to że uczył dziewczęta poniżej 18 roku życia.

Wzniosłym wydarzeniem był oczywiście udział w I Zjeździe okręgu piekarskiego, który odbył się 17 sierpnia 1913 roku w Józefce. "Halka" wystąpiła w drugiej części, wykonując pieśń "Jest kraina" pod batutą p. Nowakowskiego.

"Halka" niestety bardzo często borykała się z trudnościami ze strony władz niemieckich. Obawiały się one ( i słusznie ), że chór będzie zagrażał procesowi germanizacji miejscowości. Najaktywniejszych członków wyrzucano z pracy, sam Donnersmarck nie popierał jej działalności. Podobno przeszkadzał mu polski śpiew i polecił zlikwidować chór. Nagrodą miało być 300 marek.

Po mimo tego, "Halka" nie poddawała się, swoje próby odbywała w niedziele i święta aby nie narażać się władzom. Miały one miejsce w pokoju domu Wojciecha Hojki.

Na okres I wojny światowej Towarzystwo Śpiewacze "Halka" zawiesiła swoją działalność. Została ona wznowiona w 1919 roku. Wybrany został nowy zarząd. Prezesurę objął Jakub Gałuszka. Sekretarzem wybrano Pawła Bacika, skarbnikiem została Zofia Czapla, a dyrygentem - Jan Brol. Chór liczył wtedy około 80 członków ,co wskazuje na duże zainteresowanie chórem ze strony mieszkańców.

Sporym zaskoczeniem dla śpiewaków była wiadomość o wybuchu I powstania śląskiego. Nie została bez odzewu, aż 16 członków "Halki" brało w nim udział. Wielu z nich zginęło, np. Wincenty Czarnecki, Szymon Kaleta, Ryszard Ludyga, Sylwester Hojka, Józef Machura. Inni byli sądzenie i maltretowani w Opolu - Franciszek Hojka, Wincenty Ścigała, Teodor Czapla, Jan Wolski, Franciszek Brol.

Nie mniejsze zaangażowanie wykazali śpiewacy w trakcie II powstania śląskiego, natomiast w III powstaniu "Halka" wystawiła 80-cio osobową kompanię, którą dowodził Adam Zając.

Chór ten, dużą rolę odegrał w okresie plebiscytu. Aż 90% społeczeństwa Kozłowej Góry głosowało za przyłączeniem Śląska do Polski. Wtedy jej działalność polegała głównie na urządzaniu przedstawień teatralnych o narodowej tematyce. Ich reżyserem był sekretarz chóru, Tomasz Kapuszowski.

26 września 1920 roku, wzięła ona udział w zjeździe okręgu tarnogórskiego (do niego należała "Halka"), podczas którego zajęła drugie miejsce.

Rok później, obchodziła 10-lecie istnienia. Na tę okazję ufundowano sztandar chóru, którego rodzicami chrzestnymi był chór z Radzionkowa i piekarska "Halka".

Po bardzo ciężkim okresie powstań i plebiscytu, "Halka" rozpoczęła ożywioną działalność śpiewaczą w okresie międzywojennym. Zarys jej historii, do wybuchu II wojny światowej, przedstawię w następnej części.

Siedziba "Halki" w 1911 roku.

"Halka" - 1913 rok.

Sztandar "Halki"

Agnieszka Mika-Pawlas