Pierwotnie, chór "Wanda "z Szarleja występował pod zupełnie inną nazwą. Chór ten założono 4 stycznia 1920 roku, jako Towarzystwo Śpiewacze "Paderewski". Późniejsza nazwa została prawdopodobnie przyjęta po plebiscycie i najczęściej znana jest właśnie ta, druga, po przemianowaniu.

Pomysł założenia chóru wyszedł od śpiewaków piekarskiej "Halki", którzy mieszkali w Szarleju, pragnąc swojego miejscowego chóru. Byli to m.in. Augustyn Guzy, Paweł Gajda, Franciszek Gerc, Jan Handel, Jan Kościelny, Karol Kołodziejczyk, Franciszek Szysler, Józef Wanot. Założycielskie zebranie odbyło się w restauracji Pejsaka. Już 3 lutego 1920 roku, Towarzystwo Śpiewacze "Paderewski" zostało zarejestrowane do Związku Śląskich Kół Śpiewaczych Bytomiu. Należał natomiast do okręgu piekarskiego. Chór ten był dość liczny w porównaniu z pozostałymi piekarskimi chórami. Liczył około 90. członków. Trudno sprecyzować, kto pełnił funkcję prezesa i dyrygenta chóru bezpośrednio po jego założeniu. Wzmianka na ten temat występuje dopiero pod datą 1925 roku. Również jest niepełna ,gdyż odnosi się tylko do dyrygenta, którym był p.Ordon. W latach 19228-1936, funkcję tę sprawował p. Held, następnie, do 1938 roku – Roman Kapnik, a w 1939,był nim Roman Dwornik. Znane jest nazwisko prezesa z 1937 roku, był nim Kazimierz Wiśniewski.

Działalność tego chóru również polegała na urządzaniu wieczorów pieśni i występach na zjazdach śpiewaczych.. Sprawa tendencyjna ,gdyż wynikało to z obowiązków chóru. Były narzucane przez zarząd okręgu śpiewaczego. Jeśli wymagania te, nie były spełniane, chór skreślano z listy czynnych towarzystw. Dlatego, aby chór mógł cieszyć się popularnością należało publicznie występować na zjazdach, urządzać wieczory pieśni, amatorskie przedstawienia teatralne i zapewniać wiele innych form rozrywki.

Po raz pierwszy, chór ten wystąpił 26 września 1920 roku, na zjeździe śpiewaczym okręgu bytomskiego, uzyskując dobre, czwarte miejsce z 45. punktami. "Wanda" wzięła udział we wszystkich zjazdach okręgu piekarskiego organizowanych w okresie międzywojennym.

W trakcie I Zjazdu Śpiewaczego okręgu piekarskiego ( 3 wrzesień 1922 rok), "Wanda" wystąpiła w drugiej części konkursu. Wykonała utwór pt. "W kaplicy leśnej", dzięki któremu zajęła szóste miejsce z 77. punktami.

15 lipca 1923 roku, występowała na II Zjeździe okręgowym w Radzionkowie. Odbył się on w ogrodzie p. Langera. Chór zajął piąte miejsce (70 pkt), wykonując utwór "Rozwiń twe skrzydła". Jurorami podczas tego zjazdu, byli m.in. p.Lewandowski, Głowacki, Schaefer.

Na III Zjeździe ( 6 lipiec 1923 rok), w Brzezinach, uzyskała dopiero siódme miejsce.

"Wanda" bardzo chętnie brała udział także w zjazdach regionalnych, w których występowały chóry z całego Śląska. Przykładem może być V Zjazd ZŚKŚ w Katowicach, który odbył się w dniach 28-29 czerwiec 1925 roku. Było to dla chóru bardzo ważne wydarzenie, tym bardziej, że była to prestiżowa impreza. Można było wystąpić wśród najlepszych śląskich chórów. "Wanda" w trakcie tego zjazdu miała swoje, przysłowiowe pięć minut, ponieważ udało jej się wystąpić odrębnie w części konkursowej. Uzyskała tam 90 punktów.

Na piątej pozycji "Wanda" znalazła się podczas IV (4 lipiec 1926 rok, w Brzezinach) i V (8 lipiec 1927 rok, w Szarleju) Zjazdu okręgowego.

14 października 1928 roku odbył się VI Zjazd okręgowy w Michałkowicach. Chór wystąpił w II kategorii utworów średnio trudnych i zajął trzecie miejsce. Również w II kategorii występował podczas VII Zjazdu w Łagiewnikach (8 wrzesień 1929 rok), ale tym razem zajął drugie miejsce z 24.punktami.

W latach 30-stych, "Wanda" urządziła 6 wieczorów pieśni, na które zapraszano także pozostałe piekarskie chóry. Pierwszy z nich miał miejsce 6 czerwca 1930 roku.

Zaraz po nim, parę dni później, dokładnie 8-9 czerwca, wzięła udział w VI Ogólnośląskim Zjeździe Śpiewaczym w Katowicach. Wzięło w nim udział 6 tyś. śpiewaków, obejmował występy zbiorowe, okręgowe i indywidualne. W III kategorii (utwory łatwe) wystąpiła ona wraz z "Cecylią". "Wanda" wykonała utwór "Żebym wiedział", lecz nie wiadomo, które zajęła miejsce, ważny jest jednak fakt samego udziału. Jej popis odbył się w drugim dniu uroczystości, w Sali Powstańców.

W 1931 roku, zorganizowała dwa wieczory pieśni. Pierwszy w styczniu, następny w kwietniu, w drugi dzień świąt wielkanocnych. Wykonała utwory, skomponowane przez Kaburę, Stoińskiego, Prosnala i innych.

15 listopada, wzięła udział w VIII Zjeździe okręgowym w Brzezinach, gdzie zajęła pierwsze miejsce.

Kolejny wieczór pieśni, "Wanda" urządziła 10 kwietnia 1932 roku, natomiast 19 czerwca w Szarleju, wystąpiła na IX Zjeździe okręgu piekarskiego. Rozpoczął się on późnym popołudniem, o 17. w Sali p. Kubańskiego. Występy podzielono na kategorie chórów męskich, żeńskich i mieszanych. "Wanda", jako chór mieszany uzyskała drugie miejsce (21 2/3 pkt).

Na X Zjeździe, który odbył się 17 września 1933 roku w Brzezinach, "Wanda" zajęła czwarte miejsce. Podczas tego zjazdu ,jurorami byli prof. Władysław Żmudzki, p. Bieniosek, J. Kandziora.

16 września 1934 roku zorganizowano XI Zjazd okręgowy, również w Brzezinach. Zjazd ten zgromadził, oprócz towarzystw śpiewaczych, także inne organizacje; m.in. Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół", Towarzystwo Polek, Straż Pożarną. "Wanda" zajęła trzecie miejsce. Natomiast, Natomiast listopadzie, odbył się kolejny wieczór pieśni zorganizowany przez "Wandę". Ostatni natomiast, został zorganizowany 7 kwietnia 1935 roku.

Z okazji 25-lecia działalności ZŚKŚ w Bytomiu, 23 czerwca 1935 roku, urządzono uroczysty zjazd w Katowicach. Nie zabrakło tutaj "Wandy", ale wystąpiły także "Cecylia" i "Dąbrówka".

XII Zjazd okręgu piekarskiego miał miejsce w Bytkowie, 17 października 1937 roku. "Wanda" zajęła na nim trzecie miejsce. Niestety zjazd był negatywnie komentowany przez środowiska śpiewacze. Krytykowano głównie poziom artystyczny wykonywanych utworów. Podobne opinie znalazły się także w najpopularniejszym czasopiśmie muzycznym "Śpiewak"

Dwa ostatnie zjazdy okręgowe przed wybuchem II wojny światowej, odbyły się 18 września 1938 roku oraz 25 czerwca 1939 roku. Chór "Wanda" zajęła w nich odpowiednio szóste i czwarte miejsce.

XIV Zjazd był ostatnim wydarzeniem muzycznym w życiu "Wandy" przed wybuchem wojny. Po nim, nie organizowano większych imprez muzycznych. Uwaga śpiewaków koncentrowała się na wydarzeniach politycznych, śledząc każde z nich, wkrótce działalność towarzystwa została zawieszona.

Zaproszenie na VII Zjazd Okręgowy, 8 wrzesień 1929 rok.

Agnieszka Mika-Pawlas