Rzeźba terenu badanego obszaru jest bardzo urozmaicona. Najwyższym punktem wysokościowym w mieście jest kopiec Wyzwolenia: 356 m n.p.m. na wzgórzu o wysokości 340 m n.p.m.. Natomiast najwyższym naturalnym wzniesieniem na terenie gminy jest Winna Góra w Kozłowej górze: 350m n.p.m. Najniżej położone jest dno doliny Brynicy: 261 m n.p.m. Znajdujące w południowo wschodnim krańcu miasta.
Najbardziej charakterystyczne formy to wzniesienia Garbu Tarnogórskiego (w północnej i zachodniej części miasta). Garb tworzy łuk długości około 100 km od Sławkowa na wschodzie, do doliny Odry w okolicy Gogolina. Rozrywają go przełomowe odcinki dolin Białej i Czarnej Przemszy oraz Brynicy. W mieście wyodrębniono mniejsze jednostki morfologiczne. Mianowicie Płaskowyż Tarnowicki (silnie rozczłonkowany i falisty) i Kotlinę Józefki, która obejmuje dno doliny Brynicy stanowiącą jej główną oś .
Zachodnia część miasta została silnie przeobrażona przez działalność człowieka. Od wieków wydobywano tu rudy. Jest to obszar o bardzo urozmaiconej rzeźbie terenu z licznymi wąwozami i wychodniami skał wapiennych.
Południowe części miasta należą już do Wyżyny Katowickiej. Można tu wyodrębnić Płaskowyż Bytomski, a w jego obrębie Obniżenie Szarleja-Brynicy. Obszar ten jest silnie przekształcony przez działalność człowieka. Znajdują się tu liczne hałdy, rowy, przekopy. W części południowej na granicy z Bytomiem zachodzą procesy osiadania, które objawiają się wielkimi zapadliskami i nieckami osiadania.
 Dolina Brynicy
mgr Adam Szczepańczyk
mgr Roman Holewa
|
