Strona główna
Ostatnio dodane
Prześlij swój przepis
 Ciasta
Dania główne
Napoje
Przetwory
Sałatki
Zupy
Porady
"Radio od kuchni"
|
| Sałatki - bomba witaminowa
|
Sałatki, jak powszechnie wiadomo to źródło witamin, mikroelementów, błonnika itp. Najbardziej wartościowymi są sałatki, składające się ze świeżych, suszonych ewentualnie kiszonych składników. Gotowanie a nawet podgrzewanie warzyw i owoców do temperatury 40o Celsjusza prowadzi do rozkładu większości cennych witamin enzymów czy mikroelementów. Dlatego najlepsze sałatki to te, w których dominują świeże warzywa lub owoce.
Jeszcze do nie dawna ludzie używali niezliczonej ilości warzyw, ziół, owoców, orzechów, grzybów itp. które uprawiali sami lub zbierali w czystych, naturalnych lasach lub na łąkach. Dziś pozostały nam te, które kupujemy w sklepach, ewentualnie sami uprawiamy w ogródku. Jednak nawet takie warzywa i owoce, pozwolą nam sporządzić wartościowe posiłki.
Kompozycja sałatek nie jest ani trudna ani skomplikowana, wystarczy kierować się własnymi upodobaniami i znać kilka podstawowych zasad. Wcale nie musimy trzymać się ściśle przepisów. Korzystajmy z tego, co aktualnie mamy "pod ręką" a proporcje składników dobierajmy zgodnie z naszymi upodobaniami smakowymi. Wystarczy tylko kilka informacji, którymi będziemy się kierować. Oto one:
Kapusta - nie darmo zwana królową warzyw. Powinna stanowić podstawę codziennych sałatek. Możemy używać świeżej lub kiszonej. Zawiera wielkie ilości witamin, mikroelementów, enzymów i błonnika a wapń zawarty w kapuście jest o wiele lepiej przyswajalny przez ludzki organizm niż ten, zawarty w mleku. Doprawiamy tymiankiem, cząbrem, bazylią, kminkiem, majerankiem.
Marchew - cenne źródło karotenu. W sałatce możemy ją łączyć praktycznie z wszystkimi warzywami. Jest aromatyczna, lekko słodka i urozmaica sałatkę kolorystycznie. Pasują do niej właściwie wszystkie przyprawy. Ja lubię marchewkę z chrzanem.
Buraki - korzeń buraka ćwikłowego zawiera ogromne ilości żelaza, dlatego po zjedzeniu kilku surowych buraków moglibyśmy odczuć zawroty głowy. Ma charakterystyczny smak i aromat oraz intensywną barwę. Często używamy buraków gotowanych ale równie dobre są pieczone a najbardziej wartościowe są surowe. Jeśli w sałatce pełni rolę dodatku, to używajmy go ostrożnie, ponieważ ma intensywny aromat a sok może zabarwić całą sałatkę na czerwono. Bardzo dobrze komponuje się z kminkiem.
Papryka - latem i jesienią mamy do dyspozycji różne rodzaje papryki - czerwoną, żółtą, zieloną, słodką i ostrą. Zawiera duże ilości witaminy C oraz alkaloid kapsaicynę, który powoduje ostry smak i poprawia trawienie. Papryka dobrze komponuje się z wszystkimi warzywami. Musimy tylko pamiętać że, niektóre odmiany np. chili należy stosować bardzo ostrożnie. Pasuje do niej większość przypraw.
Sałata - Najczęściej stanowi bazę do sporządzania letnich sałatek. Ze względu na zawartość chlorofilu, jest jednym z najbardziej wartościowych, zielonych warzyw. Często wykorzystywana jest do dekoracji potraw. Doprawiamy podobnie jak kapustę.
Pietruszka i seler - wykorzystujemy głównie korzeń i nać. Zawierają charakterystyczne olejki eteryczne, które nadają charakterystyczny aromat tych warzyw. Intensywny aromat może zdominować sałatkę więc używajmy ich jako dodatek. Choć znam ludzi, którzy przepadają za sałatką z selera. Same stanowią przyprawę.
Por - ma intensywny smak i aromat. Często stanowi bazę sałatek. Jako dodatek może zastąpić cebulę. Jest jedną z roślin zasadotwórczych. Roślina uniwersalna - pasują do niej wszystkie przyprawy.
Pomidory - jako jedno z niewielu warzyw zachowuje swoje wartości po obróbce termicznej. Stanowi podstawowy element sałatek. Popularną przyprawą do pomidorów jest oregano.
Cebula- o cebuli powiedziano chyba już wszystko a na pewno to, że zawiera wielkie ilości witaminy C i olejków eterycznych oraz, że działa bakteriobójczo. Stanowi głownie dodatek smakowy bez którego nie może obyć się większość sałatek. Choć znam takich, którzy na samo słowo cebula, dostają torsji ale są również tacy, którzy potrafią jeść cebulę jak jabłko. Sama stanowi przyprawę.
Czosnek- czosnek to jedna z najstarszych roślin znanych człowiekowi. Oprócz znanego wszystkim aromatu zawiera składniki, które działają bakteriostatycznie. Stosowany jest jako podstawowa przyprawa do wielu sałatek.
To tylko wybrane warzywa, z których możemy przygotować sałatki i surówki. Jest jeszcze wiele innych. Dobrymi składnikami lub dodatkami są również owoce. Wiele sałatek opiera się właśnie na owocach. Nie można oczywiście zapomnieć o tak ważnych dodatkach jakimi są orzechy i nasiona. To bogate źródło witamin i tłuszczów, w których rozpuszczalne są niektóre witaminy.
A oto kilka dodatków i przypraw, stosowanych do sałatek:
Oliwa z oliwek (extra vergine) - podstawowy dodatek do sałatek. Dodaje charakterystycznego aromatu. Oprócz tego jest źródłem witamin a przede wszystkim nienasyconych kwasów tłuszczowych, w których rozpuszczają się witaminy grupy ADEK.
Inne oleje z tak zwanego pierwszego tłoczenia, najlepiej na zimno- pełnią taką samą rolę jak oliwa.
Sól - jak wiadomo - najlepiej stosować z umiarem.
Cukier - niedoceniany dodatek. Pełni rolę wzmacniacza smaku oraz kontrastuje z kwaśnymi dodatkami. Stosujemy go z umiarem.
Ocet - często stosowany jako dodatek. Możemy stosować zwykły ocet ale lepiej używać octu winnego, balsamicznego czy jabłkowego. Popularny śląski szałot nie może się obyć bez odrobiny octu.
Cytryna - zastosowanie takie samo jak ocet ale jest zdrowsza.
Przyprawy - pieprz czarny i biały, papryka sproszkowana, granulowany czosnek, imbir, kminek. Zioła - tymianek, majeranek, cząber, bazylia, oregano, rozmaryn, estragon, koper, kardamon (zwłaszcza do sałatek owocowych), kurkuma oraz wiele innych.
Sery - właściwie każdy ser może stanowić dodatek. Najczęściej stosuje się sery typu feta. Same w sobie sery nie są zbyt zdrowe ale mogą urozmaicić sałatkę.
Orzechy i nasiona- niedoceniany dodatek do wielu sałatek urozmaicają smakowo i wizualnie sałatki a przede wszystkim są niezmiernie zdrowe.
Rodzynki - mogą zastąpić cukier w wielu sałatkach, poza tym są źródłem węglowodanów.
Roman Holewa
|
|
